IN HET BOSCH

Zacht geritsel van bladeren, geluiden van bekende en onbekende vogels, de geur van hout, mos en bladeren, dansende lichtvlekken en schaduwen op de bosbodem, geabsorbeerde geluiden en gedempte wind, zachte varens die langs je benen strijken, een beschermend dak van bladeren boven je hoofd, een symfonie van groene kleuren.

Wie het bos betreedt komt in een andere wereld. Bomen overstijgen mensen in hoogte en tijd, ze worden honderden jaren en soms duizenden jaren oud. Het eeuwen oude hout herbergt de herinneringen aan onze voorouders. Wereldwijd wordt in alle tijden en culturen een krachtige spirituele, religieuze en culturele betekenis toegekend aan bossen en specifieke bomen. En dat is niet verwonderlijk, bossen zijn essentieel voor het leven op aarde. Ze herbergen een grote soortenrijkdom, helpen ons ademen, houden ons koel, zuiveren de lucht en de bodem, versterken ons lichaam en geest, helpen ons ontspannen en inspireren ons.

Met deze tentoonstelling vieren we de schoonheid van het bos en staan stil bij de kwetsbaarheid ervan. De kunstenaars delen op eigen wijze hun liefde voor het bos.

Erwin Meijer

Beeldhouwer Erwin Meijer heeft een grote fascinatie voor de relatie tussen mens en de natuur. Zijn liefde voor de natuur wordt in zijn sculpturen uitgebeeld door een onderlinge harmonische relatie tussen de mens en een dier weer te geven.
“De combinatie van een mens met een dier spreekt mij aan, omdat het dier iets over de binnenwereld van de mens kan vertellen of andersom.”

Met de beelden ‘Reebok’ en ‘Uil’ symboliseert Erwin een diepe verbinding met de natuur, harmonie en vreedzaamheid.

Pedro Quesada Sierra

Het bronzen beeld ‘Girl walking’ van Pedro Quesada Sierra is een ingetogen beeld van een wandelend meisje. Ze loopt in stilte door het landschap, ze lijkt in zichzelf gekeerd maar ze neemt haar omgeving volledig in zich op. Ze gebruikt al haar zintuigen, luistert naar de geluiden van de vogels en van de ritselende bladeren, voelt de zon op haar huid en de grond onder haar voeten. Het beeld ‘Sitting girl’ is een beeld van een zittend meisje dat aandachtig een schat uit de natuur bestudeert. Het is een vredig beeld dat een moment van nieuwsgierigheid oproept. Wat heeft ze gevonden? Een glanzende kastanje of een insect? Een kleurig blad? Ze is vol verwondering over de schoonheid van de natuur.

Tineke van der Pouw-Kraan

Het werk van Tineke belicht de schoonheid en complexiteit van de natuurlijke wereld en werpt een licht op de vaak ongeziene rol van micro-organismen in leven en dood. Bacteriën en schimmels vormen leefgemeenschappen die in de bodem symbiotisch samenleven met de wortels van bomen en planten. Ze wisselen voedingsstoffen uit, de schimmels versterken de weerstand van bomen en planten tegen ziekten en plagen, en helpen bij droogte met het opnemen van extra water. Door een stukje van de wortel van een boom of plant op kweek te zetten laat Tineke de microbe wereld uit de donkere bodem tevoorschijn komen; “Ik sta iedere keer weer verbaasd over de diversiteit van de micro-organismen die voor mijn ogen tevoorschijn komen vanaf de wortels van planten en bomen”

Voor IN HET BOSCH maakte Tineke een nieuwe time lapse video. Een week lang maakte Tineke elke 15 minuten een opname van groeiende microben. Die beelden smeedt Tineke aan elkaar met 30 beelden per seconde zodat we getuige zijn van de groeiprocessen van de leefgemeenschap van een plant of boom. Op vier zorgvuldig geënsceneerde foto’s laat ze het microbioom van een jonge Eikenboom, Esdoorn, Acacia en Judaspenning zien. Iedere boom of plant heeft een eigen microbioom, vergelijkbaar met onze darmen. Een onzichtbare maar onmisbare wereld van microben. De foto’s laten een wonderschone fascinerende wereld zien die ook kwetsbaar oogt. Kunstmest en pesticiden verstoren de symbiose. Pesticiden kunnen schadelijk zijn voor de mycorrhiza zelf, terwijl kunstmest ervoor zorgt dat de plant minder afhankelijk wordt van de schimmel voor voedingsstoffen, waardoor de symbiotische relatie verzwakt of helemaal verdwijnt. Door de natuur haar gang te laten gaan en deze relaties te laten bloeien, behouden we de complexe systemen die het leven ondersteunen.

Marie-Jeanne van Hövell tot Westerflier

Geschilderde stillevens fascineren Marie-Jeanne al haar hele leven. Stillevens verbeelden rust en schoonheid waarbij een belangrijke rol is weggelegd voor het licht en de compositie. Net als haar schilderende voorgangers componeert Marie-Jeanne met geliefde rekwisieten wonderschone stillevens. De rekwisieten, vaak gekozen op kleur, worden geschikt en herschikt tot de ideale compositie. Marie-Jeanne neemt pas haar analoge Hasselblad ter handen wanneer het allermooiste delicate daglicht op het tafereel valt. Het resultaat is magisch en doet denken aan werken van Adriaen Coorte. Voor de expositie IN HET BOSCH maakte Marie-Jeanne twee romantische stillevens met veelal eigen gevonden schatten uit het bos. De bijzondere structuur van opengesprongen dennenappels, het frisse groen van eikenbladeren en mos, het oude verlaten vogelnest, alle rekwisieten vormen samen een geheel en nodigen uit om het bos in te gaan en te genieten van de kunstwerken van de natuur.

Ellie Davies

Drie monumentale werken uit de series Stillness, Fires en Another Green World zijn onderdeel van de expositie In het bosch. Ze nodigen de kijker uit het bos in te gaan, te onderzoeken en te ervaren.

Stillness
Terwijl de zon ondergaat en de warmte van de dag zachtjes wegvloeit, valt er een diepe stilte over het bos. In de avondschemering zweeft een dichte mist over het land, die het bos onderdompelt in rust. De dichte, gedempte akoestiek laat alleen de geluiden door van de vleugelslagen van overvliegende vogels die een plekje zoeken om te rusten voor de nacht. Het knappen van een takje prikt in het oor en een verhoogd bewustzijn vult de lucht.

Fires
Vuur, niet alleen een rode draad die de mensheid verenigt, maar een universele continuïteit die de moderne mens verbindt met de vroegste bewoners van de bossen. Een warm licht van een vuurtje schijnt op de bomen, het vuur houdt de duisternis tegen en geeft een gevoel van veiligheid en behaaglijkheid. Het vuur impliceert de aanwezigheid van mensen en ondanks diens afwezigheid, blijft het menselijk narratief bestaan. De kijker wordt uitgenodigd om het bos te betreden, bij het vuur te gaan zitten, om stil te zijn en een deel van het bos te worden.

Another Green World
In een andere groene creëert Ellie vormen in het bos geïnspireerd op insecteneieren, schelpen, koralen, anemonen en wieren. Alle vormen zijn gemaakt van materialen uit de omgeving zoals mos, varens, takken en bladeren. Met deze serie beoogt Ellie de toeschouwer een gevoel van vervreemding van de natuurlijke wereld te geven. Het gaat over het ontdekken van iets eigenaardigs in een bekend landschap; het opnieuw bezoeken van de mogelijkheden van vroege ontdekkingsreizigers en proberen het landschap te ervaren met een ruimdenkendheid die voortkomt uit het potentieel om iets nieuws en onverwachts te vinden, om de opwinding en ontzag terug te winnen van de pioniers, botanici, wetenschappers en natuuronderzoekers voor wie alle mogelijkheden open stonden.

Paul Hart

Paul Hart neemt met elf werken deel aan de tentoonstelling ‘In het bosch’. De werken komen uit de serie ‘Truncated’ en ‘Fragile’.

Truncated
Truncated is een portret van een ouder wordend plantage naaldbomenbos in Derbyshire. De serie werd gemaakt over een periode van drie jaar waarbij Paul vele bezoeken bracht aan het naaldbomenbos. Wanneer je het bos binnen gaat, lijkt je tijdbesef te veranderen. Binnen in het bos, is de wind gekalmeerd, wordt het geluid gefilterd, de temperatuur veranderd en het licht wordt gedempt en zachter. Het bos is een spirituele plek, beladen met sfeer. Het bos lijkt op het interieur van een kathedraal waar je gevoelens kunnen wisselen tussen geruststellend veilig en verontrustend kwetsbaar. De essentie van deze sfeer moet de inspiratiebron zijn geweest voor de allereerste heidense en religieuze bouwwerken. Met zijn kolommen van boomstammen en het bladerdek dat de hemel afschermt is het bos een toevluchtsoord in het open landschap. Het lijdt geen twijfel dat deze oeroude natuurlijke plek geen deel meer uitmaakt van de moderne menselijke psyche. Maar tussen de bomen is het nog steeds mogelijk om een spoor van de oertijd te voelen. Naarmate je dieper het bos ingaat, kun je het gevoel hebben dat je er steeds dieper in wordt getrokken, bijna magnetisch. Bomen staan er als wachters, stoïcijns in rijen, als een leger uit de duisternis. Hun filigranen takken steken licht af tegen de donkere achtergrond. Het betreden van het bos kan voelen als een stap in het onbekende, waarbij het schimmige schemerlicht de zintuigen bedriegt. Daarom is het bos zo verleidelijk, mysterieus en kostbaar.

Fragile
Paul Harts meest recente werk is een persoonlijke en poëtische reflectie op de natuur, gemaakt vlak bij zijn studio in het oosten van Engeland. Naar aanleiding van het gedicht ‘Trees at Night’ van wijlen Helene Johnson, dichter en auteur van de Harlem Renaissance, maakte Paul gedurende vier jaar deze serie.
De landschappen in deze serie zijn zacht door het gedempte licht, het regenachtige weer, de mist en de stille momenten in de natuur. Het gebrek aan contrast en de subtiele overgangen tussen de grijstinten vertellen minder over de kracht van de natuur en meer over haar kwetsbaarheid.

Trees at Night
Slim Sentinals
Stretching lacy arms
About a slumbrous moon:
Black quivering
Silhouettes,
Tremulous,
Stencilled on the petal
Of a bluebell:
Ink sputtered
On a robin’s breast:
The jagged rent
Of mountains
Reflected in a
Stilly sleeping lake;
Fragile pinnacles
Of fairy castles:
Torn webs of shadows:
And
Printed ‘gainst the sky –
The trembling beauty
Of an urgent pine

Helene Johnson 1906-1995